Brytyjski żużel miał wielu wybitnych zawodników, którzy na trwałe zapisali się w historii światowego speedwaya. W gronie największych nazwisk bez wątpienia znajduje się Chris Morton, jeden z najbardziej utytułowanych i najbardziej rozpoznawalnych angielskich żużlowców lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku. Przez niemal dwadzieścia lat był filarem słynnego Belle Vue Aces, reprezentował Anglię i Wielką Brytanię na najważniejszych imprezach świata, zdobywał medale mistrzostw świata oraz krajowe tytuły, a po zakończeniu kariery nadal pozostał związany z ukochaną dyscypliną.
Początki kariery
Christopher John Morton urodził się 22 lipca 1956 roku w Manchesterze (Davyhulme, Lancashire).
Motocyklami interesował się od najmłodszych lat. Pierwsze doświadczenia zdobywał na farmie rodziców późniejszego mistrza świata Petera Collinsa, z którym po latach stworzył jeden z najbardziej znanych duetów w historii brytyjskiego żużla.
Oficjalny debiut ligowy zaliczył 15 maja 1973 roku, reprezentując Ellesmere Port Gunners, dokąd został wypożyczony z Belle Vue.
Już kilka tygodni później kontuzji doznał kapitan Belle Vue, Chris Pusey, dzięki czemu młody Morton otrzymał szansę występu w pierwszym zespole. Debiutował w wyjazdowym meczu przeciwko Cradley Heath, zdobywając sześć punktów i od razu zwracając na siebie uwagę.
Najlepszy junior Wielkiej Brytanii
Kariera rozwijała się błyskawicznie.
Już w 1974 roku, mając zaledwie 17 lat, Chris Morton został mistrzem Wielkiej Brytanii do lat 21, potwierdzając opinię jednego z największych talentów brytyjskiego speedwaya.
Był to pierwszy znaczący sukces, który otworzył mu drogę do wielkiej kariery.
Symbol Belle Vue
Największą część kariery Morton spędził w barwach Belle Vue Aces.
Reprezentował klub nieprzerwanie od 1973 do 1990 roku, czyli przez 18 sezonów, stając się jedną z największych legend w historii zespołu z Manchesteru.
Przez wiele lat należał do ścisłej czołówki ligi brytyjskiej. Regularnie osiągał średnie biegowe oscylujące wokół 10 punktów na mecz, a szczególnie imponujące były sezony:
- 1983 – średnia 10,30
- 1984 – średnia 10,31
Tak wysokie wyniki przez dwa kolejne sezony potwierdzały jego przynależność do światowej czołówki.
Po zakończeniu kariery pozostawił po sobie opinię jednego z najwybitniejszych zawodników, jacy kiedykolwiek reprezentowali Belle Vue.
Sukcesy na arenie międzynarodowej
Chris Morton należał do najważniejszych zawodników reprezentacji Anglii.
Łącznie wystąpił:
- 115 razy w reprezentacji Anglii
- 7 razy w reprezentacji Wielkiej Brytanii
Dzięki temu do dziś pozostaje trzecim najbardziej utytułowanym pod względem liczby występów reprezentantem Anglii i Wielkiej Brytanii.
Największy sukces drużynowy odniósł w 1980 roku, kiedy wraz z reprezentacją Anglii zdobył złoty medal Drużynowych Mistrzostw Świata (World Team Cup).
Mistrz świata w parach
Rok 1984 okazał się jednym z najlepszych w całej jego karierze.
Wraz ze swoim wieloletnim przyjacielem Peterem Collinsem zdobył złoty medal Mistrzostw Świata Par, potwierdzając dominację brytyjskiego żużla na światowej arenie.
Był to jeden z najważniejszych triumfów w jego sportowym dorobku.
Siedem finałów Indywidualnych Mistrzostw Świata
Morton wielokrotnie należał do ścisłej światowej czołówki.
Aż siedmiokrotnie awansował do finału Indywidualnych Mistrzostw Świata.
Najwyższe miejsca zajmował:
- 9. miejsce – 1980
- 9. miejsce – 1986
Choć nigdy nie stanął na podium światowego czempionatu, przez wiele lat utrzymywał bardzo wysoki poziom sportowy i regularnie rywalizował z największymi gwiazdami światowego speedwaya.
Mistrz Wielkiej Brytanii
W 1983 roku Chris Morton zdobył tytuł Indywidualnego Mistrza Wielkiej Brytanii.
Było to ukoronowanie jego znakomitej formy w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych.
W tym samym sezonie triumfował również w Northern Riders Championship.
Triumfator British League Riders Championship
Jeszcze bogatszy w sukcesy okazał się rok 1984.
20 października na torze Hyde Road Morton zwyciężył w prestiżowych zawodach British League Riders Championship, skupiających najlepszych zawodników brytyjskiej ligi.
Sukcesy na innych torach
Chris Morton odnosił sukcesy nie tylko na klasycznym torze żużlowym.
Do jego największych osiągnięć należą również:
- brązowy medal Indywidualnych Mistrzostw Świata na długim torze (1988),
- 6. miejsce w Indywidualnych Mistrzostwach Europy na torze trawiastym (1979),
- zwycięstwo w Ace of Aces Grasstrack Championship (1988).
Regularny gość w Australii
Pod koniec lat siedemdziesiątych Morton regularnie startował zimą w Australii.
Był jednym z zagranicznych zawodników ścigających się na słynnym torze Rowley Park Speedway w Adelaide, gdzie rywalizował między innymi z:
- Johnem Boulgerem,
- Philem Crumpem.
Starty na Antypodach pozwalały utrzymywać wysoką formę przez cały rok.
Koniec kariery zawodniczej
Karierę zakończył po sezonie 1990.
Nie rozstał się jednak ze sportem.
Działacz, menedżer i organizator
Już rok po zakończeniu ścigania został menedżerem Berwick Bandits.
W 1994 roku odegrał istotną rolę w powstaniu ośrodka żużlowego w Buxton.
W 2005 roku wrócił do Belle Vue jako dyrektor ds. handlowych, a już rok później znalazł się w grupie osób, które wykupiły klub.
Pełnił następnie funkcję:
- menedżera drużyny,
- dyrektora operacyjnego Belle Vue Aces.
Do dziś pozostaje jedną z najważniejszych postaci związanych z klubem z Manchesteru.
Wyróżnienie państwowe
Za zasługi dla brytyjskiego żużla w 1992 roku został odznaczony tytułem MBE (Member of the Order of the British Empire).
To jedno z najwyższych cywilnych wyróżnień przyznawanych w Wielkiej Brytanii.
Nadal aktywny
Mimo zakończenia kariery Morton pozostaje aktywny.
W 2024 roku uczestniczył w charytatywnym maratonie kolarskim organizowanym na rzecz Speedway Riders Benevolent Fund. Podczas wydarzenia poczuł się jednak źle i konieczna była pilna operacja przepukliny.
Rodzinne tradycje
Żużlowcem był również jego brat Dave Morton, który także występował na brytyjskich torach.
Kluby
- 1973 – Ellesmere Port Gunners
- 1973–1990 – Belle Vue Aces
- 1993 – Sheffield Tigers
Najważniejsze sukcesy indywidualne
- 7-krotny finalista Indywidualnych Mistrzostw Świata
- miejsce w Indywidualnych Mistrzostwach Świata (1980)
- miejsce w Indywidualnych Mistrzostwach Świata (1986)
- Mistrz Wielkiej Brytanii (1983)
- Mistrz Wielkiej Brytanii do lat 21 (1974)
- Zwycięzca British League Riders Championship (1984)
- Mistrz Interkontynentalny (1980)
- Northern Riders Champion (1983, 1987, 1993)
- Volkswagen/Daily Mirror Grand Prix (1978)
- Ace of Aces Grasstrack Champion (1988)
- Manpower Trophy (1980)
- Daily Mirror Golden Hammer (1980)
- Brązowy medalista Indywidualnych Mistrzostw Świata na długim torze (1988)
- miejsce Indywidualnych Mistrzostw Europy na torze trawiastym (1979)
Najważniejsze sukcesy drużynowe
- Mistrz Świata Par (1984)
- Drużynowy Mistrz Świata (1980)
- Mistrz ligi brytyjskiej (1982)
- Zdobywca British League Pairs Championship (1984)
- Zdobywca British League KO Cup (1973, 1975)
- Zdobywca British League Cup (1983)
- Zdobywca Northern Trophy (1975, 1976, 1977, 1978)
Jedna z ikon brytyjskiego speedwaya
Chris Morton zapisał się w historii jako jeden z najwybitniejszych brytyjskich żużlowców swojej epoki. Choć nie zdobył indywidualnego medalu mistrzostw świata na klasycznym torze, przez niemal dwie dekady należał do ścisłej światowej czołówki, siedmiokrotnie awansował do finałów Indywidualnych Mistrzostw Świata, zdobywał najważniejsze trofea drużynowe i stał się symbolem Belle Vue Aces. Po zakończeniu kariery nie odszedł od żużla, angażując się w rozwój klubu i brytyjskiego speedwaya jako menedżer, działacz i dyrektor. Dzięki sportowym osiągnięciom oraz wieloletniej pracy na rzecz dyscypliny pozostaje jedną z najbardziej szanowanych postaci w historii angielskiego żużla.
