Marian Stawecki, urodzony 28 listopada 1932 roku w Lublinie, to postać, która na zawsze zapisała się w historii polskiego żużla. Swoją karierę rozpoczął w 1952 roku, a zakończył w 1970 roku, przez niemal dwie dekady rywalizując na torze. Stawecki był jednym z pionierów lubelskiego żużla i odniósł liczne sukcesy zarówno na poziomie klubowym, jak i indywidualnym.

Początki kariery i pierwsze sukcesy

Kariera Marian Staweckiego rozpoczęła się w zespole Ogniwo Łódź w 1952 roku. Wówczas klub z miasta włókniatrek zajął piąte miejsce w Drużynowych Mistrzostwach Polski. Mecz 1 rundy (co do którego krąży wiele niejasności) pomiędzy Budowlanymi Warszawa a Ogniwem Łódź rozegrano właśnie w Lublinie – rodzinnym mieście ówczesnych zawodników łódzkiego klubu Staweckiego i Włodzimierza Swendrowskiego. Jednocześnie w 1952 roku Stawecki startował w Ogniwie Lublin w DMP maszyn przystosowanych (była to trzecia liga żużlowa, a zawody odbywały się w okręgach)  – ale brak jest szczegółowych wyników tej rywalizacji. Po krótkim epizodzie w Łodzi, i spadku tej ekipy do drugiej ligi, Stawecki wrócił do Lublina w 1956 roku. To był kluczowy moment w karierze zawodnika, ponieważ to właśnie wtedy powstała lubelska sekcja żużlowa LPŻ, która szybko zyskała uznanie w kraju. W swoim debiutanckim sezonie drużyna zajęła czwarte miejsce w grupie Południowej II ligi, zdobywając 15 punktów. W skład zespołu obok Staweckiego wchodzili również min. Leszek Próchniak oraz młody 19-letni Stefan Kępa.
Przed sezonem 1957 nastąpiła reorganizacja rozgrywek, po której LPŻ trafił do siedmiozespołowej II ligi. Tego sezonu lubelscy żużlowcy nie mogli zaliczyć do udanych. Wygrali zaledwie dwa spotkania (na własnym torze ze Stalą Gorzów i Gwardią Katowice), w konsekwencji czego spadli do trzeciej ligi. W sezonie 1958 lubelscy zawodnicy radzili sobie na miarę swych możliwości. Z dorobkiem 22 punktów zajęli na finiszu rozgrywek 4 miejsce. Jak się później okazało był to ostatni sezon żużlowców LPŻ. Z powodu trudnej sytuacji finansowej sekcja żużlowa została rozwiązana.

W 1959 roku Stawecki bronił barw trzecioligowej Cracovii Kraków. W barwach tego zespołu wystąpił w 13 meczach, stając pod taśmą startową 61 razy. Zdobył 145 punktów co dało mu średnią 2,377 pkt. Nie umknęło to uwadze mającego wysokie aspiracje klubowi z ówczesnej pierwszej ligi.

Lata w Stali Rzeszów

Największe sukcesy jako zawodnik Stawecki odniósł w barwach Stali Rzeszów, gdzie występował od 1960 do 1970 roku. W tym okresie drużyna zdobyła dwa złote medale Drużynowych Mistrzostw Polski w latach 1960 i 1961, srebrny medal w 1962 roku oraz brązowy w 1966 roku. Stawecki stał się kluczowym zawodnikiem zespołu, osiągając najwyższą średnią wówczas w I lidze, wynoszącą 1,828 pkt/bieg w 1964 roku. W całej karierze zdołał zdobyć 1.213 punktów oraz 36 bonusów, co dawało mu średnią 1,614 pkt/bieg. Stal Rzeszów tworzyli wówczas zawodnicy: Florian Kapała (niekwestionowany lider drużyny), Jan Malinowski, Stefan Kępa, Janusz Kościelak, Wiktor Brzozowski, Marian Pilarczyk, Hieronim Kunicki, Józef Batko (zaczynający żużlową przygodę) i oczywiście Marian Stawecki.

Udział w Indywidualnych Mistrzostwach Polski

Marian Stawecki brał udział w indywidualnych mistrzostwach Polski, dwukrotnie osiągając finał. W 1961 roku w Rzeszowie był rezerwowym i zdobył 2 punkty, natomiast w 1962, także na torze w Rzeszowie  roku zajął 15. miejsce z jednym punktem. Stawecki miał również kilka udanych występów w ćwierćfinałach i półfinałach IMP, gdzie jego najlepszym osiągnięciem była piąta pozycja w ćwierćfinale w 1958 roku, gdzie zdobył 9 punktów.

W 1964 roku w 4 turnieju finałowym Złotego Kasku rozegranym 9 lipca 1964 roku w Rzeszowie Stawecki zdobył 2 punkty zajmując 15 pozycję.

Pożegnanie z torami

Stawecki zakończył swoją karierę w 1970 roku, kiedy to rywalizował w drugiej lidze w barwach Stali Rzeszów. W ekipie rzeszowskiej z mistrzowskiego składu z 1960 roku oprócz Staweckiego jeździł jeszcze wówczas 30-letni Józef Batko. Po 19 latach startów i 203 meczach na koncie, z jego dorobkiem 774 biegów i średnią 1,614 pkt/bieg, Marian Stawecki pozostawił po sobie niezatarte ślady w historii polskiego żużla.
Nie rozstał się z żużlem. Był szkoleniowcem Motoru Lublin. Pod jego trenerską wodzą drużyna z koziołkiem na plastronie uzyskała awans do I ligi (ekstraligi) w 1982 roku. Stawecki prowadził tę ekipę w DMP w 1983 roku. Drużyna z Lublina odniosła tylko dwa zwycięstwa 49-41 z Kolejarzem Opole, oraz47-42 z Polonią Bydgoszcz i zanotowała remis (po 45) ze Startem Gniezno. Wszystkie punkty Motor zdobył na własnym torze. Po rocznym pobycie Lublinianie opuścili szeregi ówczesnej pierwszej ligi.

Podsumowanie

Marian Stawecki to zawodnik a także trener, którego osiągnięcia oraz zaangażowanie w rozwój żużla w Lublinie i Rzeszowie przyczyniły się do popularyzacji tego sportu w Polsce. Jego sukcesy na torze, zwłaszcza z drużyną Stali Rzeszów, czynią go jednym z najwybitniejszych polskich żużlowców swojego pokolenia. Zmarł 3 marca 1998 roku, pozostawiając po sobie nie tylko sportowe osiągnięcia, ale również wspomnienia w sercach kibiców.

Zdjęcia: publiczny fb Żużel w Lublinie 1947-2018