Niedawno minęła osiemdziesiąta pierwsza rocznica urodzin żużlowej legendy Ivana Maugera.

Dla każdego prawdziwego fana żużla Nowozelandczyk Ivan Mauger jest tym kim dla piłki nożnej jest Pele. Do pewnego momentu był najlepszym, najbardziej utytułowanym zawodnikiem w historii speedwaya. Litości dla uznanego mistrza nie miał Tony Rickardsson. Mauger ma swoim dorobku sześć tytułów indywidualnego mistrza świata, do tego trzy srebrne i jeden brązowy medal. I właśnie o jeden brazowy medal w klasyfikacji mistrzostw świata Tony Rickardsson jest lepszy od Nowozelandczyka. Dorobek medalowy Szweda to 6 złotych, trzy srebrne i dwa brązowe.

Ivan urodził się 4 października 1939 r. w Christchurch. Zmarł 16 kwietnia 2018 w Gold Coast w Queensland w Australii.

O czym marzy piętnastolatek z robotniczego przedmieścia Christchurch? Wówczas wyobraźnie nastolatków rozpalały sukcesy innego Nowozelndczyka Ronnie Moora, który również pochodził z Christchurch. Młody Ivan zapragnął zostać żużlowcem.

W wieku 17 lat Mauger i jego 16-letnia żona Raye weszli na statek płynący do Anglii.

„Byliśmy wtedy dziećmi i cholernie nieustraszeni” – powiedział Nowozelandczyk w wywiadzie dla Sunday Star Times z 2010 roku. „Szybko przekonaliśmy się, kiedy sami przyjechaliśmy do Londynu, że jest się czym martwić. Walczyliśmy i walczyliśmy. Każdego dnia. ”.

Córka Maugera, Juli w artykule z 2017 r w Sydney Morning Herald tak ocenia tamtą sytuację: „Byli dosłownie dwojgiem nastolatków, którzy wsiedli na statek płynący na drugą stronę świata z czyimś imieniem wypisanym na kartce papieru. Historia mojej mamy i taty to historia miłosna. Mama była z tatą przez cały ten czas. Tata nie kierował się pieniędzmi, jego celem było wygrywanie. Mama to uwielbiała.”

Po roku żona Maugera, Raye i ich ośmiomiesięczna córka Julie wracają do Christchurch. Na wyspach Mauger zostaje sam, by mógł skupić się w 100 procentach na rozwoju swojej kariery żużlowej. W Anglii młody Nowozelandczyk był uczniem Jacka Younga dwukrotnego indywidualnego mistrza świata, rodem z Australii.

O rozstaniu z żoną i córką tak opowiadał w wywiadzie z 2006 r dla London’s Times: „To było trudne i zdecydowanie wzmocniło mnie. Miałem mieszkanie z jedną sypialnią w Wimbledonie i nie było mnie stać na to, żeby zostali. Przez osiem miesięcy nie widziałem ich, a także ani razu nie rozmawiałem z nimi przez telefon, ponieważ nie mieliśmy telefonów. Dzieciom jest dziś łatwo ”.

Mauger pracował na stadionie żużlowym w Wimbledonie, gdzie sprzątał toalety, pielęgnował też ogrody. Wówczas niekwestionowanym liderem drużyny z Wimbledonu był jego rodak Ronnie Moore. Jednak po sezonie w 1958 r wrócił do Nowej Zelandii, by tam pracować w fabryce. W 1963 roku już mocniejszy, ponownie wyjechał do Anglii, aby kontynuować swoją żużlową karierę.

Jeździł na torach w całej Europie, zyskując reputację osoby, która wygrywa za wszelką cenę. Nie do końca przysparzało mu to lokalnych fanów. „Nigdy nie byłem najpopularniejszym jeźdźcem, ale dzięki temu stawałem się silniejszy” – powiedział w The Times. „Naprawdę nie przeszkadzało mi to, że 70 000 ludzi na mnie buczało. Myślę, że tolerowali mnie, a ja lubiłem ich uciszać”. „W Anglii, chociaż to sport zespołowy, nie byłem lubiany w Poole, Swindon czy Wolverhampton, ponieważ gdy tam jeździłem, to pokonywałem lidera ich drużyny w pierwszym biegu i zazwyczaj jeszcze biłem rekord toru. Ale byłem popularny w pozostałych 28 krajach, w których startowałem”. – zakończył Mauger.

Sześciokrotny mistrz świata Ivan Mauger wiele razy był pytany, dlaczego na nim skończyła się złota era speedwaya w Nowej Zelandii.

„Zawsze mieliśmy Ronniego Moore’a, na którego mogliśmy liczyć” – powiedział Mauger w wywiadzie siedem lat przed śmiercią w roku 2011.

„Potem przez kilka lat był Barry Briggs, a następnie przez 15 lat byłem ja. Ale przeszedłem na emeryturę w 1986 roku i nie sądzę, by jakikolwiek młody Nowozelandczyk był wystarczająco zdeterminowany, by poświęcić wszystko i mieć wolę wygrywania, odkładając na bok wszelkie rozpraszacze, by zostać mistrzem”.

Poświęcenie, a nawet obsesja, były kluczowymi wyznacznikami jego działania, dzięki którym Mauger stał się „Pele żużla” podczas swej błyskotliwej kariery żużlowej. W czasie jej trwania ścigał się w 29 krajach na świecie. Wygrał wszystko, co było warte wygrania, a przede wszystkim stał się ikoną sportu i supergwiazdą.

Historia Maugera – to historia od biedy do bogactwa, opowieść o dzieciaku z robotniczego przedmieścia Christchurch, który chciał tylko ścigać się na motorach i za swoimi marzeniem podążył na drugą stronę świata.

Mauger zdobył swój pierwszy tytuł indywidualnego mistrza świata w 1968 roku w Goeteborgu. W tym samym roku supergwiazda futbolu George Best pomógł Manchesterowi United w zdobyciu Pucharu Europy. Mauger i Best zostali sąsiadami kilka lat później. Nowozelandczyk ponownie został najlepszym żużlowcem świata w 1969 roku, zwyciężając na Wembley w Londynie.

W 1970 roku dwóch amerykańskich fanów Maugera powiedziało, że gdyby Mauger zdobył swój trzeci z rzędu tytuł Indywidualnego mistrza świata w 1970 r w Polsce, we Wrocławiu, to wykonają dla niego złoty motocykl żużlowy. Mauger mając dodatkową motywację wygrał turniej o IMŚ we Wrocławiu w 1970 r., a Amerykanie dotrzymali słowa. Kosztem 500 000 dolarów nowozelandzkich powstał 24-karatowy motocykl Triple Crown Special. Później został kupiony przez Christchurch’s Canterbury Museum za 1,7 miliona dolarów.

Mauger zdobył jeszcze tytuł mistrza świata w latach 1972 (Londyn), 1977 (Goeteborg) i 1979 (Chorzów). Trzykrotnie był wicemistrzem, a raz IMŚ zakończył na trzecim miejscu. Był trzykrotnym mistrzem świata na długim torze, dwukrotnym mistrzem Australii, czterokrotnym mistrzem Nowej Zelandii. Zdobył wszystkie najważniejsze tytuły na żużlu.

Był drużynowym mistrzem świata z reprezentacją Wielkiej Brytanii (1968, 1971 i 1972) oraz Nowej Zelandii (1979 Londyn). Wygrał zawody o mistrzostwo świata par (1970 r z Barry Briggsem w Malmoe).

2 września 1979 r. na najwyższym stopniu podium śląskiego stutysięcznika trzymał plastron z numerem 6. Po zdobyciu szóstego tytułu indywidualnego mistrza świata w Chorzowie w 1979 r już więcej nie wystąpił w finale tej imprezy. Swój ostatni indywidualny tytuł zdobył w wieku 40 lat. W sumie Nowozelandczyk wystąpił w 14 finałach IMŚ. Wielką karierę zakończył w 1985 roku, w wieku 46 lat. Kariera Maugera trwała 30 lat.

Z kibicami pożegnał się także w Polsce. Pożegnalne turnieje zorganizowane były w Gnieźnie i Lesznie.

W jednym z wywiadów Mauger stwierdził: „Samo pożegnanie się z żoną i dzieckiem, kiedy jesteś dzieckiem, sprawia, że dorastasz. Walczyłem o wszystko ”. Powiedział też, że podczas całej kariery chodziło mu o to, by być silniejszym psychicznie niż inny facet. Silna psychika i wizja sukcesów były główną siłą sprawczą jego sukcesów – „Zawsze stawiam sobie cel. Zawsze chciałem zostać mistrzem świata ”.

Dyrektor naczelny Speedway New Zealand, John McCallum, powiedział, że Mauger został uznany za największego żużlowca wszechczasów w Nowej Zelandii. „Gdyby Ivan swoje sukcesy osiągnął w innych sportach, z którymi utożsamiana jest Nowa Zelandia, to jestem pewien, że byłby bardziej doceniony i otrzymałby więcej prestiżowych wyróżnień i nagród” – powiedział McCallum. „Nikt inny nie osiągnął tego, co Ivan. On swoje sukcesy osiągał jako dumny Kiwi. Nigdy nie zapomniał, że jest Nowozelandczykiem. Był Pele żużla. Był rozpoznawany, gdziekolwiek się pojawiał. Był supergwiazdą ”.

Ivan Mauger, który cierpiał na demencję kilka lat przed śmiercią, zmarł w 2018 r na Złotym Wybrzeżu w Australii. Pozostawił żonę Raye, syna Kyma oraz córki Debbie i Julie.

Po zakończeniu kariery Mauger zajmował się promowaniem żużla. W Malezji otworzył klinikę żużlową. Organizował też turnieje z udziałem czołowych żużlowców świata na torach w Australii i Nowej Zelandii – coroczny cykl Ivan Mauger Golden Helmet Series. Jeszcze w wieku 69 lat ścigał się na torze i potrafił zwyciężać ze znacznie młodszymi rywalami. Był on autorem kilku książek o tematyce żużlowej. Przez FIM został uhonorowany Medalem Zasługi dla Motocyklizmu.

Mauger był też założycielem „Ivan Mauger Academy of Excellents”, która siedziby ma w Nowej Zelandii, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Pod jego okiem trenowali tacy zawodnicy jak: Hans Nielsen (czterokrotny mistrz świata), Ole Olsen (trzykrotny mistrz świata), Jason Crump (trzykrotny mistrz świata), Billy Hamill i Mark Loram (złoci medaliści w 1996 i 2000 r.), Leigh Adams (srebrny i brązowy medalista mistrzostw świata) oraz Peter Collins (jeden z najlepszych brytyjskich żużlowców w historii).

Na żużlu startował także jego syn, Kim.

Najważniejsze nagrody i honory:

1977: Sportowiec roku w Nowej Zelandii (New Zeland Sports Awards)

1978: Sportowiec roku w Nowej Zelandii (New Zeland Sports Awards)

1979: Sportowiec roku w Nowej Zelandii (New Zeland Sports Awards)

1970–1980: Człowiek dekady według British Motorcycle News

1985: honorowy mieszkaniec Gniezna

1985: honorowy ambasador sportowy Nowej Zelandii

1990: wprowadzenie do galerii sław Nowej Zelandii