Początki kariery i pierwsze kroki w żużlu

Jego przygoda z żużlem rozpoczęła się w roku 1968, kiedy otrzymał licencję żużlową nr 284. Andrzej Jurczyński urodził się 10 listopada 1950 roku w Częstochowie i całą trwającą 18 lat karierę reprezentował klub ze swojego miasta.
Już 27 października 1968 zadebiutował w meczu towarzyskim Włókniarza Częstochowa przeciwko Śląskowi Świętochłowice.
Jak sam wspomina:

„Tata był kibicem i mechanikiem. Na Lisińcu remontował niemieckie motocykle, które zostały u nas w mieście po wojnie. Od moich najmłodszych lat zabierał mnie też na mecze żużlowe. Można więc powiedzieć, że zaraziłem się tym sportem właśnie od ojca. Jako młody chłopak podkradałem mu jego motocykle: „dekawkę” czy też Zündappa. Jeździłem na nich po Lisińcu, a później zapisałem się do szkółki. W mojej dzielnicy mieszkali wówczas zawodnicy Włókniarza, jak chociażby Leszek Zapart czy też Zygmunt Malinowski. To też zdopingowało mnie do tego, żeby zostać żużlowcem.”

Ten fragment doskonale pokazuje, że motywacja i zamiłowanie dla żużla w jego przypadku były rodzinne — ojciec jako mechanik i kibic miał wpływ na wybór ścieżki sportowej Andrzeja.

Kluby, medale, osiągnięcia

Klubowa przynależność i medale drużynowe

Jurczyński przez cały okres swojej kariery zawodniczej (1968–1986) reprezentował Włókniarz Częstochowa, z wyjątkiem epizodu w brytyjskim zespole White City.

W trakcie kariery zdobył dla klubu:

  • 1 złoty medal DMP (1974)
  • 2 medale srebrne DMP (1975, 1976)
  • 2 medale brązowe DMP (1977, 1978)
    Łącznie dla Włókniarza wywalczył pięć medali drużynowych mistrzostw Polski.

Dodajmy do tego medale w rywalizacji par klubowych:

  • Brąz MPPK (1976)
  • Srebro MPPK (1977)

Osiągnięcia indywidualne i młodzieżowe

  • W 1973 r. w Zielonej Górze zdobył brązowy medal Młodzieżowych Indywidualnych Mistrzostw Polski.
  • Dwukrotnie startował w finałach Indywidualnych Mistrzostw Polski:
    – 1972 (Bydgoszcz) — 14. miejsce
    – 1975 (Częstochowa) — 12. miejsce
  • Czterokrotnie brał udział w finałach Złotego Kasku:
    – 1974 – VII m.
    – 1975 – XII m.
    – 1976 – XI m.
    – 1977 – VIII m.
  • Startował w eliminacjach do Indywidualnych Mistrzostw Świata w latach 1974-1978. Najlepszy wynik to awans do finału kontynentalnego w 1977 r. w Togliatti, gdzie zajął XVI miejsce.

Dodatkowe fakty:

  • W 1974 roku był członkiem polskiej reprezentacji, która zdobyła brązowy medal Drużynowych Mistrzostw Świata, które odbyły się w Chorzowie. Skład reprezentacji Polski: Jan Mucha, Zenon Plech, Andrzej Jurczyński, Jerzy Szczakiel, Andrzej Tkocz)
  • W White City miał epizod – działacze angielscy byli zainteresowani jego udziałem, ale klub Włókniarz nie wyraził zgody.

Dramat podczas Srebrnego Kasku – upadek Marka Czernego

Jednym z najtragiczniejszych momentów w karierze Jurczyńskiego był wypadek z 1972 roku podczas finału Srebrnego Kasku w Rzeszowie, w którym zginął jego kolega, Marek Czerny. Jurczyński tak wspomina te chwile:

„Pamiętam, że nie było wtedy pogody. Panowały trudne warunki, a na torze była taka zupa. Marka wyniosło wtedy po starcie i uderzył tyłem głowy o bramę, która się otworzyła. Od razu po tym wydarzeniu razem z Cześkiem Goszczyńskim wylecieliśmy na tor i zdjęliśmy mu buty, rękawiczki oraz kask. Zabrano go na noszach do karetki. Po pięciu wyścigach ze względu na fatalny stan toru sędzia wreszcie przerwał zawody, a my pojechaliśmy do szpitala. Stamtąd poinformowaliśmy o tym upadku prezesa Tomaszewskiego, który przekazał tę smutną wiadomość rodzicom. Marek spędził tydzień w szpitalu w Rzeszowie, gdzie przeszedł operację. Później przetransportowano go helikopterem do Krakowa, gdzie niedługo później umarł. Mówiono, że przyczyną śmierci było zapalenie płuc, ale tak naprawdę miał on strzaskany pień mózgu i po prostu nie było szans, żeby go uratować.”

To tragiczne wydarzenie odebrało nie tylko życie rywala, ale również mocno poruszyło młodych zawodników, w tym Jurczyńskiego.

Trener i wychowawca

Po zakończeniu kariery jako zawodnik, Jurczyński pozostał związany z Włókniarzem i środowiskiem żużla. Już od początku lat 90. angażował się w szkolenie młodzieży wraz z Wiktorem Jastrzębskim. Wspólnie wychowali takie talenty jak Sebastian Ułamek, Rafał Osumek, czy Artur Pietrzyk.

W 1999 roku objął stanowisko pierwszego trenera Włókniarza, i poprowadził klub do awansu do ówczesnej Ekstraligi.
Pełnił funkcję głównego trenera do końca sezonu 2004, po czym pracował z młodzieżą i współpracował przy szkółce. W 2007 wrócił do klubu, gdzie przez kolejne sezony był odpowiedzialny za szkolenie adeptów. Przez lata aż do 2021 był często obecny na treningach szkółki i minitorze Włókniarza.

Statystyki i dane z pożegnania

  • W roku 1987 zorganizowano turniej pożegnalny dla Marka Cieślaka i Andrzeja Jurczyńskiego.
  • W barwach Włókniarza Jurczyński wystąpił w 739 wyścigach w zawodach ligowych i zdobył 1.493 punkty, co dało średnią biegopunktową 2,02 pkt/bieg.

Podsumowanie

Andrzej Jurczyński — znany jako „Ruski” — to postać, która łączy w sobie ducha żużla z lojalnością wobec klubu i miasta. Jego kariera nie była przesycona indywidualnymi tytułami, ale to, co wniósł do Włókniarza, jest bezcenne: stabilność, waleczność i trwały wkład w rozwój młodych pokoleń.

W wywiadzie dla Po-Bandzie Jurczyński sam podkreśla:

„Na pewno największym sukcesem było wywalczenie złota w 1974 roku. Byliśmy przez lata zespołem „trzech” muszkieterów, jak wtedy o nas mówiono. Ja, Marek Cieślak i Józek Jarmuła. Wtedy najważniejszy w żużlu był start dla drużyny i ten złoty medal z 1974 roku jest dla mnie najcenniejszym sukcesem.”

Dla wielu młodszych zawodników Włókniarza pozostaje autorytetem i symbolem ery, gdy klub z Częstochowy rywalizował z najlepszymi w Polsce.

Zdjęcie: publiczny Fb Retro Speedway